THEO DẤU VẾT NGAI VÀNG TRIỀU NGUYỄN.

Ngày đăng: Thứ 3 , 27/05/2025 21:54 .
Sau vụ việc ngai vàng triều Nguyễn – hiện vật được công nhận là Bảo vật quốc gia vào năm 2015 – bị xâm hại, dư luận tiếp tục dấy lên những tranh luận xoay quanh tính nguyên bản của ngai vàng đang đặt tại điện Thái Hòa (Đại Nội Huế). Nhiều người cho rằng hiện vật này không phải là chiếc ngai gốc mà các vua Nguyễn từng sử dụng, thậm chí có thể chỉ là bản phục chế. Những lập luận này phần lớn dựa trên việc đối chiếu giữa ngai hiện tại với các tư liệu ảnh đen trắng từ triều Nguyễn.
Tuy nhiên, dựa trên quan sát và đối chiếu các tư liệu lịch sử, có thể thấy rằng một số khác biệt là có cơ sở lý giải và không đồng nghĩa với việc ngai hiện tại là bản sao hoàn toàn.
Không chỉ một chiếc ngai vàng

Trước hết, cần khẳng định rằng "ngai vàng" – hay còn gọi là bảo tọa, long ỷ, ngự tọa – không chỉ có một chiếc duy nhất trong suốt triều Nguyễn. Ngai được đặt tại nhiều địa điểm khác nhau như điện Trung Hòa (về sau là điện Càn Thành), các hành cung ở các tỉnh, chứ không riêng gì tại điện Thái Hòa. Thực tế, tại Trung Quốc – mô hình chế độ quân chủ mà triều Nguyễn phần nào học hỏi – các ngai vàng cũng được đặt tại nhiều điện khác nhau như điện Thái Hòa, Trung Hòa, Bảo Hòa, cung Càn Thanh…
Tuy nhiên, ngai vàng tại điện Thái Hòa mang ý nghĩa đặc biệt, bởi nơi đây diễn ra các sự kiện quan trọng bậc nhất như lễ đăng quang, đại triều, tiếp sứ thần, lễ vạn thọ… Do đó, ngai tại Thái Hòa được xem là biểu tượng quyền lực cao nhất của vương triều Nguyễn.

Các đời vua và biến đổi của ngai vàng

Qua các hình ảnh tư liệu, có thể thấy ngai vàng đã trải qua nhiều thay đổi qua các đời vua.
Thời vua Đồng Khánh: Ngai có bệ chạm hoa phù dung và dơi, 4 chân quỳ chạm phù dung, tay ngai chạm rồng đầu tròn. Ngai này còn được sử dụng đến thời Thành Thái.



Chân dung vua Đồng Khánh ngồi trên ngai có bệ chạm hoa phù dung và con dơi

Thời vua Duy Tân: Do vua còn nhỏ, ngai được thay bằng phiên bản nhỏ hơn, chạm khắc đơn giản hơn – mang hơi hướng ngai thờ.



Thời Khải Định – Bảo Đại: Ngai được thiết kế lại với đặc trưng là bệ thấp chạm hình rồng mây, giữa có cây san hô, bố cục 8 rồng chầu lên ngai gọi là thế Cửu Long. Lưng ngai và chân đều có ô hộc gắn kính, tay ngai không có đầu rồng – nhưng một số ảnh tư liệu (1920–1929) cho thấy phần tay ngai có mấu nối, cho phép tháo rời đầu rồng, có thể là chi tiết làm bằng kim loại hoặc vàng.



Mấu nối có gờ để tháo nắp đầu rồng trên ngai thời Khải Định. Chụp năm 1920-1929



Mấu nối đầu rồng kim loại ở 2 tay ngai trong ảnh chup năm 1930 triều Bảo Đại



Vua Khải Định chụp năm 1925. Ngai có bệ chạm 8 con rồng và cây san hô chính giữa bệ. Cách dải mây chữ S ở 4 góc bệ



Ngai tạ điện Thái Hòa có hoa văn chân, bệ trùng khớp ảnh chụp thời Khải Định.

Về cặp sư tử gác chân: Có lúc xuất hiện, có lúc không – có khả năng là bộ phận tháo lắp linh hoạt.

Ngai vàng hiện tại: Còn nguyên gốc hay đã bị tu sửa?

Khi đối chiếu ngai vàng hiện đang đặt tại điện Thái Hòa với các ảnh thời Khải Định – Bảo Đại, có thể thấy nhiều chi tiết trùng khớp như:

Bệ chạm 8 con rồng chầu
Cây san hô và dải mây hình chữ S
Chân và lưng ngai chạm ô hộc, có gắn kính
Phần thân ngai hoàn toàn tương đồng


Tuy nhiên, điểm khác biệt đáng chú ý nằm ở phần tựa lưng của ngai. Một bức ảnh do người Pháp chụp năm 1947 cho thấy chiếc ngai bị gãy phần tựa lưng. Một ảnh khác do người Mỹ chụp ngày 26/02/1968 trong chiến dịch Mậu Thân cho thấy ngai đã được tu sửa, phần tựa lưng chạm rồng cuốn mặt chính diện – giống với hiện trạng hiện nay.



Ảnh do người Pháp chụp điện Thái Hòa năm 1947. Ngai bị phá hủy phần tựa lưng.



Ảnh do người Mỹ chụp năm 26/02/1968 ngai có tựa lưng mới chạm con rồng chính diện uốn mình như hiện vật trưng vày ngày nay.

Điều này chứng tỏ ngai đã không còn giữ nguyên trạng từ đầu. Phần lưng ngai đã được phục dựng sau năm 1947, trong khi phần bệ và thân vẫn là nguyên bản từ thời Khải Định – Bảo Đại.

Câu hỏi còn bỏ ngỏ

Liệu chiếc ngai này có thực sự tồn tại từ thời Gia Long như một số hồ sơ ghi nhận hay không – vẫn là một câu hỏi chưa có lời giải chắc chắn. Tuy nhiên, các bằng chứng hiện tại cho thấy ngai đã có mặt từ ít nhất đầu thế kỷ 20, trải qua giai đoạn bị hư hại và phục dựng.
Ngoài ra, còn tồn tại một chiếc ngai khác của triều Nguyễn từng được mang sang Pháp triển lãm năm 1930, hiện đang lưu giữ tại một bảo tàng Pháp, cùng với mũ áo của vua, hoàng hậu, công chúa và quan lại. Chiếc ngai này có phong cách thời Bảo Đại, phần bệ còn nguyên cặp sư tử chầu.

Kết luận

Dù không còn nguyên vẹn 100%, ngai vàng tại điện Thái Hòa vẫn là một hiện vật quý hiếm mang ý nghĩa biểu tượng và giá trị lịch sử sâu sắc. Việc tu bổ, bảo quản đúng mực để bảo tồn giá trị lâu dài và giúp công chúng chiêm ngưỡng đúng tầm vóc là điều rất đáng được quan tâm.


BẢO CỔ TRAI.
Việt Nam Phong Hóa-越南風化

Các tin bài, hình ảnh, thư từ muốn đăng lên Website: chuathien.vn xin gửi vào địa chỉ: chuathien2014.@gmail.com
Ý kiến của bạn 0
Hãy sử dụng tiếng Việt có dấu khi viết bài và điền đầy đủ thông tin. Bình luận của bạn sẽ được phản hồi trong thời gian sớm nhất

Đăng ký học

Lĩnh vực quan tâm chính là gì?
Số lượngTỷ lệ
247( 6 %)
59( 1 %)
23( 1 %)
36( 1 %)
3750( 91 %)
Số người tham gia bình chọn: 4115
Lần bình chọn đầu tiên: Thứ 5 , 18/04/2013 17:12
Lần bình chọn sau cùng: Thứ 6 , 15/05/2026 03:43

Tin liên quan

Thông báo

THÔNG BÁO KHÓA TU XUẤT GIA GIEO DUYÊN – CHÙA PHÚC LÂM

Nhằm tạo duyên lành cho cư sĩ Phật tử trải nghiệm đời sống xuất gia, Chùa Phúc Lâm – Lớp Phật học trực tuyến, Đạo tràng Cấp Cô Độc, Lớp Hoằng Pháp Viên ĐT CCĐ.. tổ chức Khóa tu Xuất gia gieo duyên
Chi tiết »

BTS PHẬT GIÁO CÁC TỈNH THÀNH NỘP BÁO CÁO TỔNG KẾT PHẬT SỰ VỀ TRUNG ƯƠNG TRƯỚC 10/1/2026

Ngày 2/12, Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam (GHPGVN) đã ban hành Thông báo số 467/TB-HĐTS, đề nghị các Ban, Viện Trung ương và Ban Trị sự GHPGVN các tỉnh, thành phố khẩn trương gửi báo cáo tổng kết...
Chi tiết »

GHPGVN BAN HÀNH THÔNG BẠCH VỀ ĐẠI LỄ TƯỞNG NIỆM 717 NĂM PHẬT HOÀNG TRẦN NHÂN TÔNG NHẬP NIẾT BÀN

Ngày 27/11/2025, Ban Thường trực Hội đồng Trị sự GHPGVN đã ban hành Thông bạch số 459/TB-HĐTS về việc tổ chức Đại lễ tưởng niệm lần thứ 717 ngày Đức vua - Phật hoàng Trần Nhân Tông nhập Niết bàn. Thông bạch do Trưởng lão...
Chi tiết »

THÔNG TƯ HƯỚNG DẪN TỔ CHỨC ĐẠI HỘI ĐẠI BIỂU GHPGVN TỈNH, THÀNH PHỐ NHIỆM KỲ 2026-2031

Nhằm bảo đảm công tác tổ chức Đại hội Đại biểu GHPGVN cấp tỉnh, thành phố nhiệm kỳ 2026 – 2031 được triển khai đồng bộ, trang nghiêm và đúng quy định của Hiến chương cũng như pháp luật hiện hành, Ban Thường trực Hội đồng Trị sự GHPGVN...
Chi tiết »

GIÁO HỘI PHẬT GIÁO VIỆT NAM KÊU GỌI CỨU TRỢ ĐỒNG BÀO MIỀN TRUNG BỊ THIỆT HẠI DO BÃO SỐ 10 BUALOI

Ngày 2/10/2025, Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn, Phó Pháp chủ Hội đồng Chứng minh, Chủ tịch Hội đồng Trị sự thay mặt Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam (GHPGVN) đã ban hành Thông bạch số 413/TB-HĐTS,...
Chi tiết »

Bài viết của Phật tử

NGƯỜI THẦY CÓ “TẤM LÒNG VÀNG” GIEO HẠT GIỐNG TỪ BI, TRÍ TUỆ CHO ĐỜI

Bài viết của Phật tử Nguyễn Thị Chắt Thọ - Pháp danh : Diệu Minh về người Thầy đáng kính Đại Đức Thích Chánh Thuần Phó Thư ký Ban Hoằng pháp GHPGVN thành phố Hà Nội, trụ trì chùa Phúc Lâm -...
Chi tiết »

Đại đức Thích Chánh Thuần - đọc văn tế Nguyễn Trãi

Đại đức Thích Chánh Thuần - đọc văn tế Nguyễn Trãi
Chi tiết »

Tuyên đọc bức Thông điệp của Đức pháp chủ Giáo hội Phật giáo Việt Nam năm 2020

Tuyên đọc bức Thông điệp của Đức pháp chủ Giáo hội Phật giáo Việt Nam năm 2020
Chi tiết »

Hòa thượng Thích Bảo Nghiêm - đầu xuân đi chùa lễ Phật như thế nào cho đúng.

Hòa thượng Thích Bảo Nghiêm - đầu xuân đi chùa lễ Phật như thế nào cho đúng. 
Chi tiết »

Mời quảng cáo

Pháp âm

Tin tức mới

30/04 bàn về giá trị hòa bình

30/04 bàn về giá trị hòa bình
Chi tiết »

Thông báo tiếp tục triển khai lớp Dẫn chương trình dành cho quý Thầy

Nhằm nâng cao năng lực điều phối, tổ chức và dẫn chương trình Phật giáo theo đúng tinh thần trang nghiêm – thanh tịnh – hoan hỷ, chuẩn hóa, chuyên nghiệp, Ban Tổ chức lớp học trân trọng thông báo tiếp tục triển khai...
Chi tiết »

HÀ NỘI: HT. THÍCH BẢO NGHIÊM QUANG LÂM KHAI PHÁP TẠI TỔ ĐÌNH LINH QUANG – BÀ ĐÁ

Sáng ngày 22/03/2026 (nhằm ngày 04/02 năm Bính Ngọ), tại Tổ đình Linh Quang – chùa Bà Đá (phường Hoàn Kiếm, Hà Nội), trong không khí trang nghiêm và thanh tịnh, Hòa thượng Thích Bảo...
Chi tiết »

HẢI PHÒNG: CHÙA TƯỜNG VÂN TỔ CHỨC PHÁP HỘI NIỆM PHẬT VÀ HOA ĐĂNG KÍNH MỪNG KHÁNH ĐẢN ĐỨC PHẬT A DI ĐÀ

Chiều và tối ngày 04/01/2026 (nhằm ngày 16/11 năm Ất Tỵ), tại chùa Tường Vân (chùa Văn Ổ), tổ dân phố Văn Ổ, phường Phạm Sư Mạnh, thành phố Hải Phòng, đã trang nghiêm diễn ra Pháp hội niệm Phật và Đêm hoa...
Chi tiết »

Đăng ký học

Lĩnh vực quan tâm chính là gì?

Thống kê truy cập

00000007

Hôm nay: 1475

Hôm qua: 6242

Tháng này: 35457

Tháng trước: 49188

Tất cả: 7103726


Đang online: 60
IP: 216.73.216.7
Mozilla 0.0