Ngày đăng: Thứ 2 , 14/09/2026 21:33 .
GHPGVN THÀNH PHỐ HÀ NỘI
CHÙA PHÚC LÂM – XÃ THƯỢNG PHÚC, THÀNH PHỐ HÀ NỘI
DIỄN VĂN
Tưởng niệm – tri ân – cầu siêu Anh hùng Liệt sĩ tại Thành cổ Quảng Trị.
Kính bạch chư Tôn đức Tăng Ni!
Kính thưa quý vị đại biểu, quý vị khách quý!
Kính thưa toàn thể đạo tràng!
Hôm nay, trong không khí thiêng liêng của những ngày tháng Bảy – mùa tri ân và báo ân của dân tộc Việt Nam, Tăng Ni, Phật tử Chùa Phúc Lâm thành kính trở về Thành cổ Quảng Trị – vùng đất đã đi vào lịch sử như một biểu tượng bất diệt của lòng yêu nước, ý chí kiên cường và sự hy sinh cao cả của dân tộc Việt Nam. Nơi đây, từng tấc đất, từng viên gạch, từng dòng sông Thạch Hãn đều thấm đẫm máu đào của biết bao cán bộ, chiến sĩ đã anh dũng ngã xuống vì độc lập, tự do, thống nhất non sông. Trước anh linh các Anh hùng Liệt sĩ, chúng ta thành kính dâng nén tâm hương tưởng niệm, bày tỏ lòng biết ơn vô hạn đối với những người đã hiến trọn tuổi thanh xuân và cuộc đời mình cho Tổ quốc; đồng thời nhất tâm cầu nguyện anh linh các Anh hùng Liệt sĩ nương nhờ oai lực Tam Bảo, siêu sinh tịnh cảnh, pháp giới chúng sinh đồng hưởng hòa bình, an lạc.
Suốt tám mươi mốt ngày đêm mùa hè đỏ lửa năm 1972, Thành cổ Quảng Trị trở thành nơi hội tụ khốc liệt nhất của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước và là biểu tượng bi tráng của chiến tranh Việt Nam. Trên mảnh đất chưa đầy ba ki-lô-mét vuông, hàng trăm nghìn tấn bom đạn ngày đêm dội xuống, cày nát từng tấc đất, nghiền vụn từng viên gạch, xóa nhòa mọi dấu vết của sự sống. Có những lúc đất không còn nguyên hình mặt đất, trời không còn màu trời, khói lửa che kín không gian, mỗi bước chân là một lần đối mặt với cái chết. Sông Thạch Hãn trở thành dòng sông sinh tử, mỗi chuyến vượt sông tiếp tế, tải thương hay đưa lực lượng vào Thành cổ đều có thể là chuyến đi không trở lại. Nhưng giữa biển lửa ấy, các cán bộ, chiến sĩ vẫn hiên ngang bám trụ, lấy hố bom làm công sự, lấy gạch đá đổ nát làm chiến hào, lấy thân mình che chở đồng đội, quyết giữ từng góc thành, từng đoạn hào, từng tấc đất bằng ý chí “còn người, còn trận địa”. Máu đào của các Anh đã thấm vào đất mẹ, hòa cùng dòng Thạch Hãn, hóa thành linh hồn bất diệt của Thành cổ. Chính tám mươi mốt ngày đêm chiến đấu quả cảm ấy đã làm nên một thiên anh hùng ca bất tử, góp phần tạo nên thế và lực mới trên chiến trường, mở đường cho thắng lợi của Hiệp định Paris và Đại thắng mùa Xuân năm 1975, để Thành cổ Quảng Trị mãi mãi là biểu tượng thiêng liêng của lòng yêu nước, ý chí quật cường và khát vọng hòa bình của dân tộc Việt Nam.
Hôm nay, tại Thành cổ Quảng Trị – mảnh đất ghi dấu tám mươi mốt ngày đêm chiến đấu oanh liệt của dân tộc – chúng ta thành kính dâng nén tâm hương tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu, các bậc tiền bối cách mạng và những người đã lãnh đạo sự nghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Đời đời tri ân các Mẹ Việt Nam Anh hùng, các Anh hùng Liệt sĩ, thương binh, bệnh binh, cán bộ, chiến sĩ và đồng bào đã chiến đấu, hy sinh, phục vụ chiến đấu tại Thành cổ Quảng Trị. Nguyện khắc ghi công đức, tiếp nối truyền thống yêu nước, giữ gìn hòa bình, xây dựng đất nước phồn vinh, để Thành cổ Quảng Trị mãi là biểu tượng bất diệt của chủ nghĩa anh hùng cách mạng và khát vọng hòa bình Việt Nam.
Kính thưa anh linh các Anh hùng Liệt sĩ.
Hôm nay, chúng tôi trở về đây, không phải để kể lại chiến tranh, mà để cúi đầu trước sự hy sinh; Không phải để nhắc thêm nỗi đau, mà để gìn giữ hòa bình, tưởng nhớ tri ân; Không phải để khơi lại hận thù, mà để nguyện cho nhân loại
mãi mãi không còn chiến tranh.
Quả thực!
Mây Quảng Trị bạc đầu vì thương nhớ,
Nước Thạch Hãn nghẹn sóng bởi bi ai.
Cỏ Thành cổ bốn mùa xanh trên máu,
Đất anh hùng muôn thuở nặng hồn thiêng.
Nơi đây!
Tám mươi mốt ngày, trời không một khắc yên mây;
Ba trăm hai tám nghìn tấn, đất chẳng một giờ thôi lửa.
Bom xé nát thành xưa, gạch đá hóa tro tàn;
Pháo cày tung mặt đất, cỏ cây hòa bụi đỏ.
Ngày chẳng thấy mặt trời vì khói lửa che ngang;
Đêm chẳng phân tinh tú bởi đạn bom rực cháy.
Một bước tiến là một lần sinh tử
Một mét thành là một cuộc giao tranh
Các anh lấy hố bom làm hầm trú
Các anh lấy chiến hào làm chỗ nương
Sông đưa người tới
Sóng tiễn người đi
Đồng đội nhường cơm
Đồng chí sẻ nước
Lấy thân mình che bạn
Lấy máu mình giữ thành
Quyết một tấc không lùi
Quyết một ly chẳng nhượng
Đò vượt giữa mưa bom;
Người sang trong lửa đạn.
Cáng thương vừa cập bến;
Đoàn quân lại xung phong.
Tám mốt ngày thành thiên sử đỏ.
Một tấc non sông một tấc vàng..
Các anh ra đi!
Có anh vừa mười sáu
Có chị mới đôi mươi
Gác lại giảng đường
Dừng hẳn ước mơ
Rời mái tranh quê lên đường nhập ngũ
Lỡ hẹn người thương, cất bước hành quân
Áo cưới còn thơm hương ngày mới
Chiến trường đã dục bước ra đi
Có cánh thiệp hồng, còn chưa kịp gửi
Có nghĩa phu thê, lỡ hẹn trăm năm
Có tuổi xuân xanh chồi non mới nở
Có người sức trẻ vẫn thích thơ ngây
Thích cách diều quê giữa chiều lộng gió
Thích tiếng sáo đồng mỗi độ hoàng hôn
Thích bữa cơm nhà đượm tình cha mẹ
Thích mái tranh nghèo ấm nghĩa quê hương
Thích mùa lúa chín thơm hương đồng nội
Thích dòng sông xanh tắm mát tuổi thơ
Thích một ngày mai mình là cô giáo
Thích một ngày nọ khoác áo cô dâu
Thích tiếng con thờ bi bô gọi mẹ
Thích mái nhà xinh rộn rã tiếng cười
Thích dựng cơ đồ trên quê hương cũ
Thích nối nghiệp cha giữ lấy ruộng đồng
Ai cũng yêu cuộc sống
Ai cũng thích hòa bình
Vậy mà!
Đời ta thích hoa hồng
Kẻ thù buộc ta ôm cây súng
Tổ quốc lâm nguy
Non sông cất tiếng
Từ mái trường quê thành người giữ nước
Từ tuổi học trò hóa người chiến sĩ
Bước vào trận địa
Muôn sự đổi thay
Tuổi còn rất trẻ
Trí đã sắt son
Gan dạ oai hùng
Kiên trung bất khuất
Quyết tử cho tổ quốc quyết sinh
Quyết chiến vì non sông quyết thắng
Gác tình riêng để tròn nghĩa nước;
Hiến tuổi xuân cho vẹn non sông.
Mẹ vá manh áo
Cha tiễn đầu thôn
Mùa xuân đi qua
Mùa thu lại đến
Nước mắt đợi con
Tóc đã bạc màu
Có những người vợ trăm năm vẫn đợi
Có những người thương muôn thuở vẫn chờ
Phụng dưỡng mẹ cha, đành nhờ quê mẹ
Nuôi con giúp vợ, xin gửi hậu phương
Người đi khuất bóng
Nghĩa ở muôn đời
Những lá thư tay gửi vào lòng đất
Những trang nhật khép giữa mùa xuân
Những lời ước hẹn ước
Những nghĩa phu thê
Hòa vào mây khói
Hòa trong đất mẹ
Sống bám Thành cổ.
Chết hóa Thành cổ
Người còn
Đất còn
Gạch Thành cổ ngàn năm còn thấm máu;
Sóng Thạch Hãn vạn thuở gọi anh linh.
Mỗi tấc đất là một đời nghĩa sĩ;
Mỗi nhịp sông là một khúc vinh quang.
Kính thưa Anh linh các anh hùng Liệt sĩ!
Nếu còn phảng phất giữa đại ngàn Trường Sơn,
Xin theo tiếng đại hồng chung mà đồng lâm pháp hội.
Nếu còn lặng lẽ dưới dòng Thạch Hãn,
Xin nương ánh từ quang mà trở gót đàn tràng.
Nếu còn yên giấc trong lòng Thành cổ,
Xin theo mùi hương giới đức mà đồng về bến giác.
Nếu còn khuất bóng nơi rừng sâu, khe thẳm,
Xin cậy oai lực mười phương chư Phật mà siêu đăng Tịnh cảnh.
Xin nghinh thỉnh người hữu danh lưu truyền bia sử;
Xin cung thỉnh người vô danh hóa mạch non sông.
Người an nghỉ dưới hàng thông gió núi;
Người còn gửi thân giữa đất đỏ, dòng sâu.
Người đã quy cốt về cùng quê mẹ;
Người còn nằm lại giữa chiến địa năm xưa.
Xin thỉnh người giữ Thành cổ đến hơi thở cuối cùng;
Xin thỉnh người vượt Thạch Hãn giữa mưa bom lửa đạn.
Xin thỉnh người mở đường, tải đạn, tải thương;
Xin thỉnh người lấy máu đào viết tiếp sử vàng.
Một đời vị quốc vong thân;
Muôn thuở cùng sông núi bất diệt.
Hôm nay đàn tràng thanh tịnh đã nghiêm bày;
Chuông Bát Nhã ngân xa, pháp âm quảng diễn.
Cúi nguyện chư Anh linh đồng lai pháp hội;
Đồng quy Tam Bảo, đồng đăng Liên phẩm.
Buông miền binh lửa;
Về cõi thanh lương.
Anh linh bất diệt;
Chính khí trường tồn.
Nguyện nương Phật lực, đồng sinh Tịnh độ.
Nguyện cậy từ quang, cộng nhập Liên trì.
Âm siêu dương thái, pháp giới đồng an.
Quốc thái dân khang, Phật nhật thường minh.
Thành cổ Quảng Trị, ngày 25/07/2026
Đại đức Thích Chánh Thuần kính soạn