Trải qua bao thăng trầm
Bãi biển hóa nương dâu
Bậc đế vương một thủa
Hoàng thành bóng cô liêu.
Bao phen đổi sơn hà
Bóng người xưa đâu mất
Ảo hóa và hư vọng
Trong ánh chớp hoàng hôn.
Chỉ còn sen hồ Tịnh
Vẫn miên viễn tháng ngày
Sen quý về gieo hạt
Chùa cổ chốn kinh kỳ.
Bây giờ sen đã nở
Đất thiêng Phật hiện tiền
Bạch Liên trong biển khổ
Ngát hương một cõi Thiền
Thầy Trí Thuần cảm tác
Hà Nội - Mùa Cách Ly 2021
Đây là bài thơ viết về một loài sen được trồng trong Hoàng Thành Đại Nội của Cố Đô Huế, sen được trồng tại hồ Tịnh Tâm - nơi ngày xưa vua chúa thường ra đấy để đi dạo và thư giản, tĩnh tâm làm thơ, thưởng nguyệt. Đặc biệt giống sen Tịnh Tâm rất quý hiếm. Ngày xưa giống sen này được chọn lựa rất kĩ để đưa vào trồng phục vụ cho Hoàng Tộc nhà Nguyễn. Hiện nay giống sen Tịnh Tâm đã được đưa ra trồng ở chùa Đức Hậu và nhân giống ở Vườn Dược Liệu Sóc Sơn - Hà Nội. Trong Phật giáo, hoa sen là một loài hoa tiêu biểu cho tinh thần giác ngộ của Đức Phật. Cho nên, hoa sen là biểu tượng cho Đức Phật và Đạo Phật, và cả cuộc đời Đức Phật cũng gắn liền loài hoa tôn quý này.
1. Hoàng Hậu Ma Gia nằm mộng thấy Voi Trắng 6 ngà ngậm hoa sen trắng đi vào mà ứng điềm lành mang thai Thái Tử Tất Đạt Đa, sau này đi xuất gia thành Phật, hiệu là Thích Ca Mâu Ni.
2. Khi Thái Tử ra đời đi trên 7 hoa sen, ngày Phật Đản chúng ta đi dự lễ tại các ngôi chùa Phật giáo, có một hình ảnh rất quen thuộc ở trên lễ đài đó là hình ảnh Đức Phật Sơ Sinh đi trên 7 hoa sen với dòng chữ rất quen thuộc: Bảy đoá Sen vàng nâng gót ngọc/ Ba nghìn thế giới đón Như Lai.
3. Khi mới Thành Đạo, ngài nhìn hồ sen, thấy sen mọc từ bùn nhơ nhưng vẫn vươn ra khỏi bùn để nở hoa toả hương thơm ngát. Ngài nhìn thấy con người sống trong đau khổ, phàm tục phiền não nhiễm ô nhưng họ đều có Phật tính, đều có thiện tâm, đều có tâm giác ngộ. Nếu chúng ta biết tu học Phật Pháp thì sẽ vượt lên khổ đau, có được niềm hạnh phúc an lạc, giống như hoa sen ra khỏi bùn nhơ. Đây cũng là ý nghĩa: “Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn”
3. Trong rất nhiều trường hợp, có nhiều người nhìn thấy dáng vẻ uy nghiêm của Ngài, đã thắc mắc hỏi về Ngài: "Ngài có phải là Phạm Thiên không hay Ngài có phải là Thần Tiên không? Ngài được hiểu như thế nào? Ngài đã trả lời: Cũng giống như hoa sen, Ta sinh ra trong đời, lớn lên trong đời mà không bị đời làm ô nhiễm. Như vậy Ta là Phật, là Như Lai.
4. Trong những ngôi chùa Phật giáo chúng ta thấy hình ảnh Đức Phật cầm hoa sen và mỉm cười đó là hình ảnh nói về giai thoại trong Thiền Tông gọi là : “Niêm Hoa Vi Tiếu”
5. Ở thế gian danh lợi địa vị là thứ con người sống chết mong cầu tranh đoạt. Đức Phật đã từ bỏ ngôi vị vua chúa để ngồi lên toà sen giác ngộ. Cho nên chúng ta thấy chư Phật và các vị Bồ Tát thường ngự trên toà sen là vậy. Ở Việt Nam chúng ta, có Đức Phật Hoàng Trần Nhân Tông từ bỏ ngôi vua vào Yên Tử xuất gia để thành Bậc Giác Ngộ. Như thế ngồi toà hoa sen hay toà giác ngộ là cao nhất trong các ngôi vị thế gian. Chính lẽ đó mà Phật được trời người tôn kính, được xưng là Thầy của nhân loại vậy.
.jpg)
Đại đức Thích Trí Thuần
6. Trong kinh Pháp Cú có đoạn nói về hoa sen rất hay,đoạn ấy dùng để khen ngợi những người đệ tử Đức hạnh của Đức Phật:
Như ở đống rác nhơ
Quăng bỏ bên đường lớn
Chỗ ấy hoa sen nở
Thơm sạch đẹp ý người
Cũng vậy giữa quần sinh
Đệ tử bậc Chính giác
Sáng ngời với Tuệ Tri
7. Hoa sen là biểu tượng cho phẩm hạnh vào quý của người con Phật , không chỉ là giới xuất gia mà giới đệ tử cư sĩ tại gia cũng được ngài khen ngợi:
"Người nào thành tựu 5 pháp hay 5 đức tính quý báu như sau thì được khen ngợi là cư sĩ Châu Báu, cư sĩ Hồng Liên Hoa (hoa sen hồng), cư sĩ Bạch Liên Hoa (hoa sen trắng). Năm Đức tính đó là:
- Có niềm tin chân chính và kiên cố với Tam Bảo
- Có Giới hạnh ( giữ gìn 5 giới, 8 giới, 10 giới v.v...)
- Không mê tín dị đoan ( bói toán, xăm quẻ, đồng cốt, gọi hồn, ma mị v.v...)
- Không thân cận hộ trì những đối tượng thầy tà, bạn xấu đi sai chính pháp
- Phụng sự hộ trì Tam Bảo
8. Hành giả tu theo Pháp môn Tịnh Độ đều thuộc nằm lòng câu: “Hoa sen chín phẩm là cha mẹ”. Theo Tịnh Độ tông, khi hành giả phát tâm niệm Phật và phát nguyện vãng sinh về thế giới Tây Phương Cực Lạc, nếu được nhất tâm bất loạn sẽ hoá sinh vào trong hoa sen ở hồ Sen Báu chứ không sinh ra bằng bào thai do cha mẹ hợp thành như cõi Sa Bà khổ đau phiền não, nhiễm ô.
9. Ở Việt Nam chúng ta có chùa Một Cột hay còn gọi là chùa Diên Hựu, Liên Hoa Đài. Đó là hình ảnh một đóa sen mọc lên giữa hồ. Theo Huyền sử nói lại Vua Lý Thái Tông ( 1028 - 1054) nằm mơ thấy Phật Bà Quan Âm ngồi trên toà sen rồi dắt vua lên toà. Sau khi tỉnh dậy, Vua cho xây chùa theo kiến trúc hoa sen.
9. Kinh Diệu Pháp Liên Hoa hay còn gọi là kinh Hoa Sen Chính Pháp là bản kinh rốt ráo của Phật giáo Đại Thừa, nói đến con đường để thành Phật cho tất cả chúng sinh. Đức Phật muốn chỉ cho chúng sinh thấy được : “Tri Kiến Phật” đó là Phật tính, là Chân Tâm, đó là Tâm Phật, rất cả những ý nghĩa đó muốn nói rằng mỗi chúng ta đều có khả năng giác ngộ, như hoa sen tuy mọc trong bùn nhưng vẫn vươn lên khỏi bùn nhơ vậy.
10. Người Phật tử mỗi lần gặp nhau, cách giao tiếp của họ rất đẹp đó là trang nghiêm thân thể, ánh mắt từ bi, miệng mỉm cười nhẹ nhàng thân thiện, hai tay đưa lên trước ngực thành hình búp sen và niệm Phật để chào nhau với thông điệp:
"Búp sen xin tặng người
Một vị Phật tương lai"
Còn gì đẹp hơn, cao quý hơn, hạnh phúc hơn khi mỗi chúng ta gặp nhau hằng ngày trong các mối quan hệ xã hội mà chúng ta nhắc nhau và chào nhau như vậy. Một câu gọi anh ơi, chị ơi, hay bạn ơi thân thương cùng cái chắp tay là ta đang chào vị Phật trong tâm vậy đó. Ứng xử với nhau như những vị Phật, đó là chúng ta đang giao tiếp với nhau bằng chất liệu của Từ Bi và Trí Tuệ. Người con Phật chính là những người đã đi và sống trong truyền thống tốt đẹp đó hơn 25 thế kỷ qua và mãi mãi về sau!
Ngoài ra Hoa sen trong đời sống còn rất nhiều giá trị. Đó là dùng Hoa sen ướp trà, tâm sen giúp an thần ngủ ngon, hạt sen nấu chè, củ sen nhiều dinh dưỡng chế biến được rất nhiều món chay, lá sen phơi khô để uống có tác dụng giảm cân, tiêu mỡ và giảm thiểu các bệnh về máu, tơ sen dùng để dệt vải, làm tranh nghệ thuật. Giá trị của Hoa Sen bao hàm nhiều lĩnh vực trong đời sống về cả tình thần lẫn những giá trị hiện thực của cuộc đời.
Nhìn hoa sen nở, một vài suy nghĩ tản mạn về Hoa Sen gửi đến mọi người có nhân duyên vậy
Thật là :
Lời quê góp nhặt dông dài
Mua vui cũng được một vài trống canh.
Mùa Thu 2021
Thầy Trí Thuần